ART SEMINAR 2026–2027

Διακόσια χρόνια μετά την πρώτη μόνιμη φωτογραφική εικόνα του Nicéphore Niépce, η επέτειος προσφέρει την αφορμή να εξετάσουμε τη φωτογραφία από την αρχή. Όχι ως νοσταλγική επιστροφή στις παλιές τεχνικές, αλλά ως επανεξέταση της σχέσης ανάμεσα στο φως, τον χρόνο, την πραγματικότητα και την εικόνα.

Η φωτογραφία άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο και θυμόμαστε όσα έχουν συμβεί. Χρησιμοποιήθηκε ως τεκμήριο, αρχείο και απόδειξη, χωρίς όμως να αποτελεί ποτέ μια ουδέτερη ή αδιαμεσολάβητη καταγραφή. Κάθε φωτογραφία είναι αποτέλεσμα επιλογών: μιας συγκεκριμένης θέσης, μιας χρονικής στιγμής, ενός κάδρου και ενός τρόπου παρουσίασης. Δεν μεταφέρει απλώς κάτι που υπήρξε μπροστά στη μηχανή. Του αποδίδει μορφή και νόημα.

Η σημερινή παραγωγή εικόνων κάνει αυτή τη σχέση ακόμη πιο σύνθετη. Η φωτογραφική εικόνα συνυπάρχει πλέον με εικόνες που δεν προϋποθέτουν ένα πραγματικό γεγονός ή αντικείμενο μπροστά σε μια μηχανή. Ωστόσο, το πρόβλημα δεν εμφανίστηκε μαζί με την τεχνητή νοημοσύνη. Οι φωτογραφίες δεν υπήρξαν ποτέ αθώες ούτε αυτονόητα αληθινές. Η πειστικότητά τους βασίστηκε στην εντύπωση ότι η όραση είναι μια φυσική και ουδέτερη λειτουργία, ενώ τόσο η παραγωγή όσο και η ανάγνωση μιας εικόνας διαμορφώνονται από ήδη εγκατεστημένους κώδικες.

Το Art Seminar είναι ένας τρίμηνος κύκλος παραγωγής καλλιτεχνικού έργου. Απευθύνεται σε παλαιούς μαθητές της σχολής και σε φωτογράφους που έχουν ήδη ολοκληρώσει έναν πρώτο κύκλο φωτογραφικής εκπαίδευσης.

Το σεμινάριο επιστρέφει στην απλούστερη μορφή φωτογραφικής μηχανής, την pinhole camera. Κάθε συμμετέχων θα κατασκευάσει τη δική του μηχανή, χωρίς φακό και αυτοματισμούς, στην οποία το φως περνά μέσα από μία μικρή οπή και σχηματίζει την εικόνα απευθείας πάνω σε ασπρόμαυρο φωτογραφικό φιλμ και χαρτί.

Η κατασκευή της μηχανής, ο υπολογισμός της έκθεσης, η διάρκεια της λήψης, η εμφάνιση και η αδυναμία άμεσου ελέγχου του αποτελέσματος μεταβάλλουν τη σχέση του φωτογράφου με την εικόνα. Η φωτογράφιση παύει να είναι μια σχεδόν ακαριαία και επαναλαμβανόμενη ενέργεια. Κάθε λήψη απαιτεί προετοιμασία, απόφαση και αναμονή, ενώ το αποτέλεσμά της παραμένει άγνωστο μέχρι την εμφάνιση.

Η επιβράδυνση αυτή δεν αντιμετωπίζεται ως επιστροφή σε κάποια αυθεντικότερη ή καθαρότερη φωτογραφία. Χρησιμοποιείται ως μέθοδος παρατήρησης. Περιορίζοντας τον τεχνολογικό έλεγχο και την αμεσότητα, μπορούμε να εξετάσουμε καθαρότερα τι επιλέγουμε να φωτογραφίσουμε, πώς οργανώνουμε το ορατό και τι αναμένουμε τελικά από μια εικόνα.

Κατά τη διάρκεια του σεμιναρίου, κάθε συμμετέχων θα αναπτύξει τη δική του θεματική και θα δημιουργήσει μια σειρά φωτογραφιών. Η πρακτική εργασία θα συνοδεύεται από την παρουσίαση και την ανάλυση των εικόνων μέσα στην ομάδα. Η επαφή με το φωτογραφικό υλικό, η φυσική παρουσία και η συζήτηση με τους άλλους συμμετέχοντες αποτελούν μέρος της διαδικασίας μέσα από την οποία διαμορφώνεται το έργο.

Παράλληλα με την εργασία για το project, θα παρουσιάζονται και θα συζητούνται μεμονωμένες εικόνες ή φωτογραφικές σειρές που θα φέρνουν οι συμμετέχοντες.

Μέσα από μια συστηματική διαδικασία επεξεργασίας και επιλογής θα διαμορφωθεί η τελική σειρά φωτογραφιών που θα παρουσιαστεί στην ομαδική έκθεση και στην ειδική έκδοση «Το Τώρα ως Αρχέγονη Εικόνα», το φθινόπωρο του 2027.