Έγινε τεκμήριο της Ιστορίας, εργαλείο της επιστήμης, γλώσσα της τέχνης και της επικοινωνίας, φορέας κοινωνικών ταυτοτήτων, προσωπικής μνήμης και επιθυμίας. Δεν κατέγραψε απλώς την πραγματικότητα. Συμμετείχε στη διαμόρφωση του νοήματός της και επηρέασε βαθιά την ανθρώπινη αντίληψη.
Δύο αιώνες μετά, η επέτειος δεν αποτελεί μόνο αφορμή για μια αναδρομή. Μας φέρνει ξανά μπροστά στην προέλευση της φωτογραφικής εικόνας και στη θέση που εξακολουθεί να κατέχει σε έναν κόσμο που αλλάζει. Εμπνεόμενοι από την ιστορικότητα αυτής της χρονικής συγκυρίας, από τον Οκτώβριο του 2026 έως τον Οκτώβριο του 2027 θα στρέψουμε την προσοχή μας στη φωτογραφία μέσα από τα σεμινάρια, τις εκδόσεις και τις εκθέσεις αυτής της περιόδου.
ΤΟ ΤΩΡΑ ΩΣ ΑΡΧΕΓΟΝΗ ΕΙΚΟΝΑ
ΤΟ PROJECT
Στο κέντρο αυτής της επετειακής χρονιάς βρίσκεται το project «Το Τώρα ως Αρχέγονη Εικόνα». Αφετηρία του είναι μια επιστροφή στην πρώτη συνθήκη δημιουργίας της φωτογραφικής εικόνας: ένας σκοτεινός χώρος, μία μικρή οπή, το φως, ο χρόνος και μια φωτοευαίσθητη επιφάνεια.
Η επιστροφή αυτή δεν επιχειρεί να αναπαραστήσει την εποχή του Niépce ούτε να αναζητήσει μια χαμένη αυθεντικότητα. Χρησιμοποιεί ένα στοιχειώδες φωτογραφικό μέσο για να στραφεί στο παρόν. Κάθε συμμετέχων καλείται να αναπτύξει τη δική του θεματική και να εξετάσει τι μπορεί να σημαίνει το «τώρα» όταν καταγράφεται με έναν μηχανισμό σχεδόν απαλλαγμένο από τη σύγχρονη τεχνολογική ταχύτητα.
Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
Οι φωτογραφίες θα δημιουργηθούν με pinhole camera και ασπρόμαυρα φωτοευαίσθητα υλικά, όπως φιλμ και φωτογραφικό χαρτί. Χωρίς φακό, οθόνη ή δυνατότητα άμεσης προεπισκόπησης, κάθε λήψη απαιτεί προετοιμασία, υπολογισμό και αναμονή. Η εικόνα παραμένει άγνωστη μέχρι την εμφάνιση.
Η επιστροφή σε αυτή την αρχέγονη διαδικασία μεταβάλλει τη χρονική σχέση ανάμεσα στην πράξη της φωτογράφισης και στη θέαση της εικόνας. Η σχεδόν ακαριαία συνέχεια που θεωρούμε σήμερα αυτονόητη διακόπτεται και ανάμεσα στη λήψη και στο αποτέλεσμα παρεμβάλλεται ξανά ο χρόνος. Μέσα στη σημερινή συνθήκη της άμεσης εικόνας, αυτή η αναμονή δεν αποτελεί απλώς τεχνική καθυστέρηση, αλλά ουσιαστικό μέρος της φωτογραφικής εμπειρίας, μεταβάλλοντας τόσο τη σημασία της διαδικασίας όσο και την αξία του ίδιου του αποτελέσματος.
ΕΝΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΕΡΓΟ ΜΕΣΑ ΣΕ ΕΝΑ ΣΥΝΟΛΟ
Κάθε συμμετέχων θα εργαστεί πάνω σε μια προσωπική θεματική και θα δημιουργήσει τη δική του σειρά εικόνων. Το μέσο, με τη χαρακτηριστική γραφή του, θα διαμορφώσει σε μεγάλο βαθμό το κοινό ύφος και την αισθητική του συνόλου. Το κοινό στοιχείο βρίσκεται επίσης στη χρονική συνθήκη και στη διαδικασία μέσα από την οποία θα παραχθούν οι φωτογραφίες.
Η εργασία δεν θα πραγματοποιηθεί σε απομόνωση. Η φυσική παρουσία, οι ομαδικές συναντήσεις, η παρατήρηση και η συζήτηση των εικόνων θα δημιουργήσουν έναν κοινό χώρο επεξεργασίας του έργου. Η επαφή με το υλικό, με τον χρόνο της φωτογραφικής πράξης και με τους άλλους συμμετέχοντες αποτελεί βασικό μέρος του project.
ΕΚΘΕΣΗ ΚΑΙ ΕΚΔΟΣΗ
Μέσα από μια συστηματική διαδικασία επεξεργασίας και επιλογής θα διαμορφωθεί η τελική σειρά φωτογραφιών. Το έργο θα παρουσιαστεί στην ομαδική έκθεση και στην ειδική έκδοση «Το Τώρα ως Αρχέγονη Εικόνα», το φθινόπωρο του 2027.
Η έκθεση και η έκδοση θα συγκροτήσουν δύο διαφορετικές μορφές του ίδιου έργου. Η έκθεση θα οργανώσει τη συνύπαρξη των εικόνων μέσα στον χώρο, ενώ η έκδοση θα αναπτύξει τη μεταξύ τους σχέση μέσα από τη σειρά, τον ρυθμό και τη διάρκεια της ανάγνωσης.
